Ngày 07/11/2026, trong ngày thứ hai của chuyến tông du tại Uruguay, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đến thành phố Paysandú để cử hành Thánh lễ kính Chân phước Jacinto Vera, vị Giám mục đầu tiên của Uruguay. Trong bài giảng, ngài sử dụng ba hình ảnh quen thuộc của vùng đất này là cây cầu, những hàng cây cọ và thức uống truyền thống mate để mời gọi các tín hữu củng cố đức tin, xây dựng tình hiệp thông và tiếp tục sứ mạng loan báo Tin Mừng cho các thế hệ tương lai.
Đức Thánh Cha đến thành phố Paysandú
Sáng thứ Bảy, ngày 07/11, Đức Thánh Cha rời thủ đô Montevideo để đến thành phố Paysandú, nơi ngài chủ sự Thánh lễ đầu tiên trong chuyến tông du ba quốc gia Mỹ Latinh gồm Uruguay, Argentina và Peru.
Paysandú là một trong những thành phố đông dân của Uruguay, nằm bên bờ sông Uruguay và là thủ phủ của tỉnh cùng tên. Được người Tây Ban Nha thành lập năm 1772, thành phố từng trải qua những biến cố lịch sử đau thương, đặc biệt là cuộc vây hãm năm 1864–1865, khiến nhiều công trình bị tàn phá nghiêm trọng.
Từ nửa sau thế kỷ XIX, nhờ sự phát triển của đường sắt và giao thông đường sông, Paysandú trở thành một trung tâm công nghiệp quan trọng, đồng thời thu hút đông đảo người nhập cư, đặc biệt từ Ý, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ.
Sau khi đến Paysandú, Đức Thánh Cha di chuyển đến Công viên París Londres, nơi ngài đi xe Giáo hoàng chào các tín hữu, trước khi chủ sự Thánh lễ lúc 10 giờ sáng, giờ địa phương.
Đức Thánh Cha Lêô XIV chào các tín hữu tại Công viên París Londres (VATICAN MEDIA)
Thánh lễ được cử hành theo mẫu lễ ngoại lịch kính Chân phước Jacinto Vera, với các bài đọc phụng vụ bằng tiếng Tây Ban Nha.
Bài đọc thứ nhất trích thư thánh Phaolô gửi tín hữu Philípphê (4,10-19), với lời xác tín: “Với Đấng ban sức mạnh cho tôi, tôi chịu được hết” (Pl 4,13). Bài Tin Mừng theo thánh Luca (16,9-15) đề cập đến thái độ của người môn đệ đối với của cải và lòng trung tín trong việc quản lý những gì được trao phó.
Chân phước Jacinto Vera, vị mục tử không ngại hy sinh
Mở đầu bài giảng, Đức Thánh Cha bày tỏ niềm vui được cử hành Thánh lễ đầu tiên trên đất Uruguay và cảm ơn các tín hữu hiện diện, trong đó có những người hành hương đến từ các quốc gia láng giềng.
Suy tư về các bài đọc phụng vụ, ngài nhấn mạnh hình ảnh người công chính được Thiên Chúa nâng đỡ để chu toàn sứ mạng. Thánh Phaolô, dù sống trong thiếu thốn, vẫn nhận ra Thiên Chúa là sự giàu có đích thực và sự quan phòng của Người được thể hiện qua tình liên đới của cộng đoàn.
Đức Thánh Cha nhắc lại rằng từ những ngày đầu loan báo Tin Mừng tại vùng Río de la Plata, nhiều nhà truyền giáo đã đến đây để chia sẻ niềm vui được gặp gỡ Chúa Kitô. Đức tin của họ không chỉ được diễn tả bằng lời rao giảng, nhưng còn bằng những việc bác ái và lòng thương xót.
Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự Thánh lễ tại Công viên París Londres, thành phố Paysandú, Uruguay (VATICAN MEDIA)
Ngài đặc biệt nhắc đến Chân phước Jacinto Vera, vị Giám mục đã sống nhất quán với đức tin mình loan báo, quảng đại trong đức ái và hoàn toàn dấn thân cho sứ mạng tông đồ.
Chân phước Jacinto Vera đã ba lần đi khắp lãnh thổ Uruguay, mang đức tin và niềm hy vọng đến cho người dân. Ngài thường cưỡi ngựa đến thăm các bệnh nhân, bất chấp khoảng cách xa xôi, những nguy hiểm trên đường và điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Đặc biệt, trong cuộc vây hãm Paysandú năm 1864, Đức cha Vera đã đến đảo Bác Ái, đối diện thành phố đang bị bao vây, để chăm sóc những người tị nạn và bị thương thuộc cả hai phe giao chiến.
Ngài ở lại cho đến khi cuộc vây hãm kết thúc, đồng hành với người dân và nhân danh Thiên Chúa khẩn cầu những người đang chiến đấu trao cho nhau cái ôm hòa bình.
Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự Thánh lễ tại Công viên París Londres, thành phố Paysandú, Uruguay (VATICAN MEDIA)
Từ chứng tá ấy, Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu tiếp nối di sản của những người gieo hạt giống Tin Mừng, bằng đời sống công chính, trung thực và trung tín.
Ngài nhấn mạnh rằng sứ điệp Tin Mừng không thuộc về con người, nhưng là kho tàng được lãnh nhận từ Thiên Chúa và được mang trong những bình sành dễ vỡ (x.2Cr 4,7).
Hình ảnh cây cầu: Xây dựng hiệp nhất và củng cố đức tin
Để làm sáng tỏ sứ mạng của người Kitô hữu, Đức Thánh Cha sử dụng ba biểu tượng quen thuộc của vùng đất Paysandú: cây cầu, cây cọ và thức uống mate.
Hình ảnh đầu tiên là cây cầu quốc tế General Artigas bắc qua sông Uruguay, nối liền Uruguay với Argentina.
Theo Đức Thánh Cha, một cây cầu mang lại nhiều lợi ích như sự cởi mở, giao tiếp và trao đổi. Vì thế, ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trở thành những người xây dựng nhịp cầu.
Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự Thánh lễ tại Công viên París Londres, thành phố Paysandú, Uruguay (VATICAN MEDIA)
Ngài nói rằng đây là ơn gọi của mọi Kitô hữu: xây dựng những nhịp cầu, củng cố các mối tương quan, nối kết con người và truyền đạt niềm vui đức tin, như Chân phước Jacinto Vera đã thực hiện “lúc thuận tiện cũng như lúc không thuận tiện” (2Tm 4,2).
Tuy nhiên, Đức Thánh Cha lưu ý rằng một cây cầu chỉ có thể đứng vững nếu có nền móng chắc chắn, đủ sức chống chọi với dòng nước và những cơn gió mạnh. Tương tự, đời sống Kitô hữu cần được xây dựng trên nền tảng vững chắc của việc đào luyện đức tin.
Ngài mời gọi các tín hữu chuẩn bị chu đáo để có thể trình bày lý do về niềm tin của mình cho bất cứ ai chất vấn, đồng thời không để bản thân bị lôi cuốn bởi những giáo thuyết xa lạ.
Chỉ khi có nền tảng đức tin vững chắc, người Kitô hữu mới có thể thực sự trở thành khí cụ hiệp nhất và những mối dây liên kết trong đức ái.
Hình ảnh cây cọ: Bén rễ trong Chúa Kitô và sống hiệp thông
Biểu tượng thứ hai được Đức Thánh Cha nhắc đến là những cây cọ đặc trưng của vùng đất này.
Trích dẫn Thánh vịnh 92, ngài nhắc lại: “Người công chính sẽ vươn lên như cây cọ”. Cây cọ có bộ rễ sâu, có khả năng chống chọi với gió mạnh, vươn thẳng lên bầu trời để tìm ánh sáng và sinh ra những trái ngọt.
Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự Thánh lễ tại Công viên París Londres, thành phố Paysandú, Uruguay (VATICAN MEDIA)
Theo Đức Thánh Cha, đây là hình ảnh diễn tả đời sống Kitô hữu: bén rễ trong Chúa Kitô, Đấng là Alpha và Omega, là Khởi Nguyên và Cùng Đích của cuộc đời. Khi luôn kết hợp với Người, các tín hữu có thể sinh nhiều hoa trái tốt lành.
Ngài cũng lưu ý rằng trong vùng đất này, những cây cọ không mọc riêng lẻ nhưng thường tạo thành những rừng cọ rộng lớn. Tương tự, Giáo hội là một cộng đoàn huynh đệ, trong đó mọi người cùng bén rễ và kín múc sức sống từ một nguồn mạch chung là Lời Chúa, các Bí tích, đời sống cầu nguyện và hoạt động bác ái. Nhờ đó, các tín hữu cùng hướng nhìn về Chúa Kitô, Đấng là Mặt Trời mọc lên từ trời cao, soi sáng bước chân nhân loại trên con đường hòa bình.
Thức uống mate: Biểu tượng của tình huynh đệ và sự gặp gỡ
Biểu tượng thứ ba được Đức Thánh Cha đề cập là mate, một thức uống truyền thống rất phổ biến tại Uruguay và nhiều quốc gia Nam Mỹ. Ngài nhận xét rằng thức uống này hiện diện trong các gia đình, nơi học tập, làm việc và trong những cuộc gặp gỡ bạn bè.
Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự Thánh lễ tại Công viên París Londres, thành phố Paysandú, Uruguay (VATICAN MEDIA)
Đối với người dân Uruguay, mate không đơn thuần là một thức uống, nhưng còn là dấu chỉ của tình thân, tình bạn và sự gặp gỡ. Theo Đức Thánh Cha, việc cùng uống mate dạy con người biết chia sẻ, ở bên nhau, củng cố những mối dây liên kết và xây dựng tình huynh đệ. Đây cũng là biểu tượng của lòng hiếu khách, sự hội nhập và những giá trị chung.
Ngài nhắc đến cả những lúc một người uống mate trong thinh lặng, khi ở một mình, như một cơ hội để cầu nguyện và tâm sự với Thiên Chúa về những lo lắng, nhu cầu, ước muốn và những giấc mơ sâu kín nhất. Qua biểu tượng ấy, Đức Thánh Cha làm nổi bật giá trị của sự gặp gỡ, chia sẻ cuộc sống và xây dựng tình hiệp thông.
Truyền lại đức tin cho các thế hệ tương lai
Từ ba hình ảnh cây cầu, cây cọ và thức uống mate, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng đức tin là một phần trong lịch sử và căn tính của người dân Uruguay ngay từ những ngày đầu hình thành đất nước. Vì thế, ngài mời gọi các tín hữu tiếp tục truyền lại kho tàng đức tin cho các thế hệ tương lai bằng lòng can đảm và sự sáng tạo.
Trở lại với bài Tin Mừng, ngài nhắc đến lời Chúa Giêsu: “Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn” (Lc 16,10). Theo Đức Thánh Cha, Chân phước Jacinto Vera và nhiều chứng nhân Tin Mừng khác đã thực hành lời dạy ấy bằng cách trung thành với ơn gọi và gieo những hạt giống Tin Mừng vào tâm hồn người dân Uruguay. Những hạt giống ấy vẫn đang sống trong cộng đoàn, nhưng cần tiếp tục được chăm sóc để có thể lớn lên và sinh hoa trái.
Các tín hữu tham dự Thánh lễ (VATICAN MEDIA)
Ngài đặc biệt nhấn mạnh việc giáo dục đức tin cho trẻ em và người trẻ, đồng hành với các gia đình, nâng đỡ người cao tuổi và thực hành những công việc bác ái.
Kết thúc bài giảng, Đức Thánh Cha khích lệ các tín hữu tiếp tục sứ mạng loan báo Tin Mừng với lòng nhiệt thành. Ngài mời gọi họ trở thành những nhịp cầu để nhiều người có thể gặp gỡ Chúa Giêsu, trở thành những cộng đoàn huynh đệ biết chia sẻ cuộc sống, những dự định, ước mơ và hy vọng, đặc biệt với những người túng thiếu nhất. Đồng thời, ngài mong muốn các cộng đoàn luôn duy trì đời sống cầu nguyện và đối thoại thân tình với Thiên Chúa, “như một người bạn nói chuyện với một người bạn”.
Đức Thánh Cha kết thúc với lời khích lệ mạnh mẽ: “Chúa Kitô tin tưởng nơi anh chị em! Chúa Kitô tin tưởng nơi bạn!”, đồng thời phó thác các tín hữu cho sự bảo trợ của Đức Mẹ Ba Mươi Ba, bổn mạng Uruguay.
Các tín hữu tham dự Thánh lễ. (VATICAN MEDIA)
Sau Thánh lễ, trên đường trở lại sân bay, Đức Thánh Cha đã đến viếng Vương cung thánh đường Đức Mẹ Mân Côi và Thánh Bênêđictô Palermo, cũng là Nhà thờ Chính tòa Paysandú. Tại đây, ngài dành ít phút cầu nguyện, khánh thành tấm bia lưu niệm chuyến viếng thăm và chào các tín hữu hiện diện tại quảng trường phía trước nhà thờ.
Sau đó, Đức Thánh Cha trở lại sân bay Paysandú để bay về Montevideo, tiếp tục các hoạt động trong ngày thứ hai của chuyến tông du tại Uruguay.
Nguồn: vaticannews.va
